FİLMEKİMİ 2026 ANKARA AYAĞI İZLENİMLERİ-1

10 Kasım 2026 Salı 20:31

Bu sene de Filmekimi’ni geride bıraktık. Festivalin Ankara ayağı, İstanbul seçkisinin tüm filmlerini barındırmıyordu ama bu sene Büyülü Fener’e dönmesinin de etkisi ile tekrar iki salona çıktı. Böylece Ankara’da toplam 30 film gösterilmiş oldu. Karşılıklı iki salonda oynadıkları için, maksimum izleyebileceğimiz film sayısı 15’ti ve o sayıya ulaştım kendi adıma. İlk sekiz film bu yazıda, kalanı da önümüzdeki hafta.

La Vénus électrique (Aşkın Elektriği):
Cannes açılış filmleri, vasat olmaları ile bilinir. Bu da öyle. Esasen keyifle izledim, aktı gitti de yarına kalacak bir film olduğunu iddia etmek çok zor.
Film, eşini kaybetmiş bir ressamın, depresyon içindeyken, bir medyum aracılığı ile karısının ruhu ile konuşmak istemesini ve medyumun (aslında medyum değil, hatta çakma medyum bile değil) onu karanlıktan çıkarmasını ve ikisinin yakınlaşmasını anlatan bir romantik komedi. Filmin daha ilk anından, nereye gideceğini, muhtemel sürprizlerinin neler olduğunu hatta finalini bile anlıyorsunuz. Fakat bu yolculuk sizi hiç sıkmıyor. Özellikle oyuncuların sıcaklığı, sizi filme bağlıyor.
Pio Marmaï, şeytan tüyü var dediğimiz oyunculardan biri bence. Anaïs Demoustier'i de en genç hallerinden beri severim. Bence dünya starı da olabilecek bir oyuncu idi ama o kadar popüler olamadı. İkisinin kimyası da tutmuş ki, romantik komedilerde en önemli unsur budur belki de. Senaryo iyi diyemeyeceğim, klişelerle dolu ama dediğim gibi, o klişelere bir itirazım yok.
Tavsiye eder miyim? Ederim ama bittiği anda unutulmaya başlayacak bir film.

Tony:
Bir Anthony Bourdain biyografisi diyeceğim de, tam değil aslında. 19 yaşındaki Tony'nin bambaşka hayalleri varken, hayatının yönünü değiştiren yazı anlatıyor. Muhtemelen gerçek hikâyeden de epey sapıyor.
Bir karakteri, doğumundan ölümüne kadar anlatmaya girişen biyografi filmlerinden fena halde sıkıldık artık. Böyle, bir döneme/olaya odaklanan filmler daha ilgi çekici olabiliyor. Bu nedenle, filmin verdiği karardan memnunum. Fakat karşımıza çıkan, onlarca defa gördüğümüz bir büyüme hikâyesinden farklı bir şey değil. Aklı havada bir genç, bir aşk hikâyesi ve gencimizi doğru yola çeken bir baba figürü. Yönetmen, tüm bu kalıbı gayet doğru kurmuş, tıkır tıkır işliyor ve keyifle de izleniyor. Fakat, hiçbir yenilik sunmadığı gibi, Anthony Bourdain özelinde de bir şey yok. O ismi hiç koymasa da tamamen aynı film olabilirmiş.
Oyuncular da gayet iyi. Dominic Sessa, geleceğin önemli oyuncularından biri olacağı sinyallerini vermeye devam ediyor. Canı istediği zaman iyi oynayan Antonio Banderas da bu filmde karizmasını koymuş ortaya. Dışarıdan sert görünen, altın kalpli mentor/baba figürü, son derece klişe bir karakter aslında. Ama Banderas, hem karaktere inandırıyor hem de izlenir kılıyor.
Yönetmen Matt Johnson önceki filminde, farklı numaralar yapmayı seven bir yönetmen izlenimi vermişti. Burada, gayet temiz ama çok daha standart bir yönetmenliği var. Belki de, bunu da yapabildiğini göstermek istedi. Yapmış ama ben önceki tarzını tercih ederim.

The Dreamed Adventure (Düşlenen Macera):
Festivalin en merak ettiğim filmlerinden biriydi. Çünkü, bu film bile değil diyen sinema yazarları da vardı, neredeyse başyapıt diyenler de. İki tarafta da zevkine güvendiğim arkadaşlarım vardı. Sonuç: İkisinin ortasındayım. Hatta, sevmeyen tarafa biraz daha yakın gibiyim. Ama o kadar da gömmem. Filmin içinde, iyi bir film olduğunu kabul ediyorum. Ama bu, izlediğimiz 167 dakikalık film değil. Daha odağı belirgin, derli toplu bir 100 dakikaya gayet ok olurdum.
Gerçi, izledikten sonra, filmle ilgili yorumlara tekrar döndüm. Övenlerin övdüğü kısım da, yol üzerinde odağını değiştirmesi, oradan oraya atlaması olmuş çoğunlukla. Ben aynı noktada değilim ne yazık ki.
Ama öveceğim yerleri de var. Filmin geçtiği sınır bölgesini, buradaki kültürlerin iç içe girmişliğini, kaosunu ve o kaosun bölgenin doğalı haline gelmiş olmasını başarılı bir şekilde veriyor. Profesyonel olmayan oyuncuları da gayet başarılı. Başroller zaten iyi, yan rollerden bazıları da çok gerçek ve eğlenceli karakterler. Ama dediğim gibi, çok uzun ve bu uzunluğu karşılığını vermiyor.
160 dakikalık filmler yasaklansın diyeceğim de hemen bir gün sonra, 160'lık iki film daha izledik ve onlardan birine çok iyi diyeceğim. Oraya da geleceğiz.

Notre Salut (Devrinin Adamı):
Bir 2. Dünya Savaşı filmi ama, bir savaş filmi değil. Daha ziyade, ilk baştaki amaçları ülkelerini daha iyi yere getirmek olan bürokratların, zamanla sistemin çarkları içine gömülüp, kötülüğe hizmet etmesini anlatıyor diyebiliriz.
Film, ana karakteri Henri Marre'yi yargılamaktan çok, onun belki kendisi de tam fark edemeden bu duruma düşmesini anlatıyor. Henri Marre, yönetmenin de büyük büyükbabası imiş. Bu yaklaşımda, bunun da etkisi vardır mutlaka. Aslına bakarsanız, ilginç bulduğum bir film oldu ama dönemin Fransız tarihine, politikasına hâkim olursanız daha fazla keyif alabileceğinizi de hissettim. Hatta, belki bugünkü politik atmosfere de hâkim olmak lazım. Bazı yerlerin, benim için karanlıkta kaldığını söyleyebilirim.
Bir de süresi tabii ki. Festivalin 160 dakikalık filmlerinden biri daha. Aslında tabii ki, çok çok uzun bir süre değil ama festivaller, üst üste film izlediğiniz ortamlar olunca, filmlerin sürelerinin uzunluğu hem fiziksel, hem mental olarak daha fazla hissediliyor.
Olumlu taraflara dönersek, konunun ilginçliği dışında, hatta benim için daha da önde, anlatım tarzı vardı. Bir dönem filmi ama kimi zaman çok daha modern müziklere yer vererek, kimi zaman neredeyse belgesel tarzı bir kamera kullanımı ile post modern bir anlatı kuruyordu. Bir sürü filmde izlediğimiz ama geç keşfettiğimiz (en azından kendi adıma) Swann Arlaud, yine iyi ve filmi taşımayı başarıyor.
Festival yoğunluğu olmadan izlemek, daha doğru bir karar olabilir.

The Only Living Pickpocket in New York (Son Yankesici):
Filmekimi'nin en iyi filmi değil belki ama kesinlikle en keyifle izlediğim filmi. Eski topraklar bir araya gelmiş, karşılıklı döktürüyorlar. Sahnemiz de New York sokakları. Ama kanlı canlı, yaşayan sokaklar. Öyle sette çekelim, arkaya CGI'la New York'u basalım gibi bir durum yok. Bir dönemin klasik Amerikan filmleri gibi, sokaklara çıkılmış, gerçek mekânlarda çekilmiş. Filmin her yerine New York'un atmosferi sinmiş durumda. Filmin başrollerinden biri New York diyebiliriz hatta.
Filmin tümü, o eski Amerikan filmlerine, eski günlere bir saygı duruşu aslında. Filmin çekim ve oyunculuk tarzı, temposu, hatta entrikası bile, o günleri andırıyor. Karakterlerimiz de öyle. Hemen hepsi, eski günlerin özleminde, yaptıkları işler ve yapış şekilleri de öyle. Teknolojiye de yabancı karakterler bunlar. Bilgisayar virüsünü bile, bir hastalık mıydı, neydi diye tarif ediyorlar, kredi kartı gibi bir şey hayatlarında yok, vs. vs. Tamam bunların bazıları biraz abartılı olabilir ama karakterlerimizde inandırıcı duran özellikler. Hepsi öyle değil ama gençler de genellikle ne yaptığını tam bilemeyen zibidiler. Eski toprak karakterlerimiz de sütten çıkmış ak kaşık değiller. Onların da günahları var, hatta yıllarca yüzleşmedikleri günahlar bunlar.
John Turturro'yu, Steve Buscemi'yi, Giancarlo Esposito'yu karşılıklı paslaşırken görmek, o kadar keyifli ki, filmin zaaflarının üzerini kapıyor. Yoksa, senaryoya baktığınızda, inandırıcı olmayacak çok fazla unsur var. Ama onları görmezden gelebilirim rahatlıkla. Bizim kuşak, hatta bizden önceki kuşak sever de, gençler sever mi sorusu var. Film bittiğinde, izleyen gençler de sevdiler gibi bir izlenim edindim ben.

Possible Love (Olası Aşklar):
Lee Chang-dong geri döndü. Ve yine çok iyi bir filmle geri döndü. Burning etkisi yaratacağını çok sanmıyorum. Onun bir gizem üzerinden, seyirciye hemen gel gel yapan bir tarafı da vardı. Bu, seyirciden biraz daha zaman isteyen bir film.
İki çiftimiz var. Biri, işçi sınıfından. Adam, çalıştığı fabrikadaki grev sırasında polisle çatıştıktan sonra, işine son veriliyor. Diğer çift ise zengin. Orada da kadın, bu konuda bir belgesel film çekmek istiyor ve ilk ailenin hayatına girmeye başlıyor. Lee Chang-dong, karakterlerini ince ince işliyor, adım adım genişletiyor. Seyirci olarak, onlara bağlanmamız biraz zaman alıyor ama bağlandıktan sonra da bırakamıyoruz. Bu sene festivallerde süresi uzun film çoktu. Bu da 164 dakikalık bir film ama işte, olacaksa böyle olsun.
Filmin konusundan, bir sınıf çatışmasını ele alacağını anlıyoruz zaten ama bu konuyu kafamıza çakarak, büyük büyük mesajlar vererek yapmıyor. İnce yerlerden, küçük diyaloglardan yola çıkarak yapıyor bunu. Elbette ortada polis şiddeti ile ölen ve yaralananlar, işsiz kaldıktan sonra intihar edenler olduğu için, o konularda daha direkt. Ama orada da film içinde çekilen belgeseli kullanıyor zaten.
Film zaten iyi gidiyordu ama ikinci yarısında, zengin ailenin evinde beraberce geçirilen birkaç gün bölümünde filme daha da yükseldim. Lee Chang-dong'un büyülü anları buralarda çok daha fazlaydı. Hatta sanırım bana kalsa, ilk yarıyı biraz kırpıp, bu bölümü uzatırdım.
Netflix logosuna olan alerjimden dolayı, yapımcı baskısı işi bozmuş mudur diye düşünüyordum ama yok, parayı verip ortamdan çekilmişler galiba. Netflix kitlesini tavlamaya yönelik hiçbir şey yok.

A Talent for Murder (Cinayet Kitabı):
Genç bir yayınevi çalışanı, Patricia Highsmith'i yeni bir Ripley romanı yazmak için ikna etmek üzere evine gider ve olaylar gelişir. Gerçekle kurmacanın, yazarla onun yazdığı karakterin iç içe girdiği bir film. Bir yandan Highsmith'in gerçekten cinayet işlemeye bir meyli var mıydı diyor, bir yandan da izlediğimiz her şey belki de onun zihnindeki bir anlık bir fikirdi diyor. Kısacası filmdeki hiçbir şeyin gerçekliğinden emin olamıyoruz.
Bu gizem, film sırasında işliyor aslında. Filmden çıktığımda, daha bir yüksektim, fakat zaman geçtikçe, filmin izinin de silinmeye başladığını fark ettim. Highsmith kısmı, hem onun hem de Helen Mirren'ın karizması üzerinden yürüyor ama Ripley kısmı çok klişe açıkçası. Helen Mirren yine iyi oynamış ama İsrail destekçisi olduğunu öğrendikten sonra, ona eskisi gibi bakamıyoruz. En azından perdede gördüğümüzde, eskisi gibi etkilenmiyoruz. İşin ilginci, Highsmith, Filistinlileri desteklemiş, hatta bir ara Yahudilerden nefret ettiğini bile söylemiş. Bu açıdan da ilginç bir oyuncu seçimi olmuş.
Netice olarak filmden çıktığımda iyi, şimdiyse orta karar dediğim bir film oldu. Çok bir beklenti olmadan izlenebilir.

Late Fame (Geç Gelen Şöhret):
Gençliğinde bir şiir kitabı yazmış, o dönem biraz parlasa da hızla unutulmuş, günümüzde postanede çalışan bir adam. Kendisi bile şair olduğunu unutmuşken, kapısına bir genç dayanıyor ve ona hayran olan bir sanatçı grubu olduğunu söylüyor. Önce biraz çekingen davransa da sonrasında gençlerle tanışan kahramanımız için büyük bir olay tabii. Bir grup umut vaat eden sanatçı genç beni keşfetti, nihayet değerim anlaşıldı diyerek, onların arasına giriyor, yavaş yavaş egosu yükselmeye başlıyor.
Çıkış noktası olarak, geçen sene izlediğimiz "A Poet"e benzese de farklı noktalara gidiyor. Ana karakterimizin de çok farklı özellikleri var zaten. Bir defa buradaki karakterimiz bir loser değil, sadece sanatçı olma hayallerini geçmişte bırakmışken, önünde yeni bir kapı açılıyor.
Hikâye kimi ufak sürprizler içerse de çok doğal bir şekilde akıyor. O ortamı bilmiyorum tabii ama New York'un underground sanat ortamını iyi yansıtıyor izlenimi verdi. Ki, Willem Dafoe'nun çok iyi bildiği bir ortam olmalı zaten. Son Yankesici filmi için, New York başrollerden birinde demiştim. Burada o kadar baskın değil belki ama yine de şehrin dokusunu hissediyoruz.
Willem Dafoe'nun ne kadar iyi oyuncu olduğunu, 1500. defa söylemeye gerek yok ama yine de söyleyelim. Çünkü çok farklı oyunculuk tarzlarında da her zaman başarılı. Bazen çok büyük oynuyor, bazen tüm vücudu ile performans veriyor, bazen rolün içinde kayboluyor, bizi sıradan bir insan olduğuna inandırıyor. Hepsinde de çok iyi. Bu, daha küçük oynadığı, kendini sakladığı rollerden.
Geç keşfettiğimiz bir oyuncu olan Greta Lee'ye de bir parantez açalım. O da filmin en ilginç karakterlerinden birini karşımıza getiriyor. Karakterin filmde gördüğümüzden çok daha büyük bir hikâyesi olduğunu hissediyoruz ve Lee'nin performansı, o hikâyeyi de merak ettiriyor.
Son yıllarda bağımsız filmler bile, çevresinde büyük bir hype ve tanıtım kampanyası ile geliyor. Bunun öyle bir film olmaması da hoşuma gitti. Hayatın içinden bir hikâyeyi önümüze getiriyor, tertemiz anlatıyor ve çekiliyor. Hype'ını ben yapayım. İzleyiniz.
Sonraki yazıda görüşmek üzere.

HASAN NADİR DERİN