ÖLÜM ALLAH'IN EMRİ

31 Ocak 2026 Cumartesi 07:45

Barış Manço’yu kaybettik… Türk popu için çok fazla çalışmış, yüzlerce şarkı yaratmış Barış Manço yok artık. 60 sonlarında ‘Kol Düğmeleri’ ve ‘Kağızman’ ile başlayıp ‘Mega’, ’24 Ayar’ gibi albümlere kadar gelip dayanmış epeyce yüklü, epeyce zengin bir miras bırakarak çekip gitti aramızdan Barış Manço…
Bir de henüz hiçbirimizin duymadığı görmediği bir son albüm hazırlamayı ihmal etmeden… Epeydir hazırlanıyor olduğunu duyduğum bu son albüm, muhtemelen yaratılma sırasında akla getirilmemeye çalışılmış farklı bir nitelik kazanmış olarak gelecek önümüze. Barış Manço’nun artık son albümünü dinlediğimizi bilecek, şarkıların sözlerine başka anlamlar yükleyeceğiz…
Barış Manço’yu ilk olarak, oldukça manasız bir gazete haberi ile tanıdım… Dönemin keyifli ‘Son’da yer almış bir haberdi bu… ‘Groupi’ler Barış Manço’ya rahat vermiyor’ diye özetlenecek bir haberdi bu…’Killing’ tefrikalarını takip etmek için her gün aldığım ‘Son’daki bu haber kafamı kurcalamıştı… Çünkü habere bir de fotoğraf eşlik ediyordu ve bu fotoğrafta bir dolu kız, bir adamın peşinde koşturmaktaydı… Yazının tamamını okumuş olmama rağmen ‘groupie’ ne demektir tam anlamamıştım, ama Barış Manço ismi yerleşmişti kafama…. Ajda Pekkan’dan başımı alabildiğim ender zamanlarda, Barış Manço da takip eder olmuştum artık. ‘Kağızman’, ilk dinlediğim Barış Manço şarkısı oldu. Belki radyonun çok sık çalmasından, belki zaten yabancı olmayan melodisinden olsa gerek çok sevmiştim bu şarkıyı. ‘Anadolu pop’un temelerini atmış olanların arasında olmasa bile, Barış Manço özellikle 70’lerin ilk yarısında ‘Anadolu pop’ yaygınlaşması için epeyce çaba harcamış isimlerin başında geliyordu zaten… Bu nedenle ‘Burçak Tarlası’ndan geçmeyi ilk plaktan itibaren ihmal etmedi. Kağızman’ı ‘Derule’ takip etti ve kısa bir süre sonra da ortalığı kırıp geçirecek ‘Dağlar Dağlar’ geldi…
‘Dağlar Dağlar’ hiç şüphesiz Türk popunun görüp göreceği en büyük ‘hit’lerden biriydi. Barış Manço’nun da en önemli plağı…. Sanatçı, sonraları çok satmış, çok popüler olmuş plaklar yapmış olsa bile, hiçbiri Dağlar Dağlar’ın rekorunu yakalayamadı. Bu kadar kıyamet koparmış bir plağın arkasını getirmek çok zordur.

Yılın her şeyi
Her yatığınızı, bu çok satmış plak ile karşılaştırır herkes. Ama Barış Manço, bu kadar büyük bir ‘hit’in arkasından bir değil, onlarca popüler şarkı çıkarmayı becerdi. Başlangıçtan beri, dönemin en önemli firmalarından ‘Sayan’ ile çalışan sanatçı, ‘İşte hendek İşte Deve’ ve ‘Bin boğanın Kızı’ adlı plakları da bu firmadan çıkardı. Bu ikisi de çok sattı ve HEY Dergisi tarafından ödüllere boğuldu. ‘Yılın Bestesi’, ‘Yılın Düzenlemesi’ ‘Yılın Erkek Şarkıcısı’ 70’lerin ilk yarısı, her halde Barış Manço’nun en keyifli yılları olmuş olmalı. Çünkü ödüller arka arkaya yağıyordu…

Kalk Gidelim Küheylan
Herkesi kıskandıran önemli plaklara birlikte imza atmış Barış Manço ve Sayan’ın arasına karakedi girdi sonraları. Barış Manço, önüne çok daha iyi bir kontratla çıkmış bulunan Türküola’ya geçmişti çünkü. Bu kontrat öncesi, stüdyolarda yapılmış son çalışmalar iki taraf arasında epeyce gürültü çıkardı. Barış Manço ‘Filler ve Kurbağalar’ adlı plağının kendi izni olmadan piyasaya verildiğini açıkladı ve plağı satın almamalarını istedi müzikseverlerden.
Barış Manço’nun kayıp plaklarından olan bu plağı günümüzde bulabilmek neredeyse imkânsız gibi. Diğer bütün plakların hepsi çok kolaylıkla bulunabiliyor olmalarına rağmen bu plak yok. Bunun nedeni ‘müziksever’in Barış Manço’nun davetine uyup plağı satın almamış olması değil, plağın yayımlanmasından çok kısa bir süre sonra toplatılmış olması olsa gerek. Neredeyse kimsenin satın almasına fırsat kalmadan toplatılmış olması, plağın ikinci el’ şansını da tamamen yok etmiş. Türküola’ya geçen Barış Manço, hiçbir sarsıntı geçirmeden işe kaldığı yerden devam eder. ‘Ölüm Allahın Emri’ ile fırtınalar yaratır bu firmada da. Kardeş firma Yavuz’dan da ‘Kalk Gidelim Küheylan’ çıkar sonraları.
70’lerin ilk yarısındaki fırtına bir parça hız kesmiş olsa bile, ikinci yarıda da devam eder. 1977 yılında çok renkli, çok ‘kitsch’ ‘Nick The Chopper’ verilir piyasaya. Ülke dışına açılma niyetiyle yapılmış bu plak dışarıda kimsenin umurunda olmaz ama ülkemizde kıyamet koparır. İngilizce bilmemek, şarkıya eşlik etme hevesimizi kırmaz ve bağıra bağır ‘Baltacı Nick’i bağrımıza basarız.
80’leri de, 90’ları da oldukça parlak geçirdi Barış Manço. ‘Ben Bilirim’, ‘Sarı Çizmeli Mehmet Ağa’, ‘Hal Hal’, ‘Arkadaşım Eşşek’, ‘Gül Pembe’ ‘Alla Beni Pulla Beni’ bu parlak dönemin yalnızca birkaç parçası.
Bütün bu geçmiş, neredeyse eksiksiz olarak CD üzerinde bulunabiliyor. Ülkemizde diske aktarılmış şarkı ve şarkıcı sayısı devede kulak olmasına rağmen, Barış Manço istisnalardan biri. Hem Sayan, hem Yavuz dönemi disk üzerinde bulunabiliyor. Sanatçının şanına uygun tasarım ve kapaklarla değil, Yavuz’un her zamanki savrukluğu ile bir araya getirilmiş şarkılar; ama yine de hiç bulunamıyor olmasından iyidir. Belki şimdi birileri çıkar da derli toplu bir çalışma ile toplar bu geçmişi bir araya. Hem kim bilir, belki de ülkemizin ilk ‘boxset’i Barış Manço’ya kısmet olur. ‘Başka Arzum Yok’ diyordu benim ev sevdiğim şarkısı olan ‘Unutamıyorum’da sanatçı. Bir kutuda bir araya getirilmiş bütün bir geçmiş, artık aramızdan ayrılmış bulunan sanatçının da çok isteyeceği bir şeydi muhtemelen. ‘Adam Olacak Çocuk’lar, kendilerine bırakılmış epeyce yüklü mirası ancak böyle paylaşabilecek olacaklar.

BULURSANIZ KAÇIRMAYIN
Bin Boğanın Kızı – Sayan – 45’lik
İşte Hendek İşte Deve – Sayan – 45’lik
Ölüm Allahın Emri – Türküola – 45’lik
Kalk Gidelim Küheylan – Yavuz – 45’lik
Dağlar Dağlar – Sayan – CD
Hal Hal – Türküola – CD
Sarı Çizmeli Mehmet Ağa – Yavuz - CD

NAİM DİLMENER