NEREDE LATERNA NEREDE SİNEMA

02 Ocak 2026 Cuma 19:59

Bir süre önce gündelik yaşamımızda bir Yeşilçam rüzgarı estirmeye niyetlenmiş ve bunu umduğundan daha da mükemmel, daha da yaygın bir şekilde başarmış Kalan, ayrı ayrı yayınladığı dört “Yeşilçam Şarkıları” albümünü, yanlarına bir Sadri Alışık diski de ekleyerek tek kutu haline getirdi. Kimimizin hayal meyal, kimimizin sanki dünmüşçesine hatırladığı o geçmişin, o 60 ve 70’lerin şarkıları artık tek kutuda, elimizin altında. Bu projenin mimarı Nilüfer Saltık’ın kısa bir süre önce de, çok emek verdiği “laterna” projesi, CD+DVD+kitaptan oluşan bir biçimde yayınlandı. İstanbul’un muhtelif semtlerinde bir ses ve duygu rüzgarı estirerek yola koyulmuş bu proje, böylelikle kalıcı ve her başımız sıkıştığında başvurabileceğimiz bir hale getirildi. Her iki işte de, Nilüfer Saltık’ın amaçladıklarından biri de buydu muhtemelen; mutlaka bildiğimiz ama bir ihtimal artık hafızalarımızdan silinmek üzere olan o “ses”lere bizi yeniden kavuşturmak.

Artık Sevmeyeceğiz

Yeşilçam rüzgarlarının 2000’li yıllarda da şiddetle esmeye devam etmesinin, hiç şüphesiz türlü nedenleri var. Bunların büyük bir kısmı da (bilmediğimizi sandığımız ya da bilip de görmek istemediğimiz bir şekilde) “ideolojik” ve “ekonomik” sebepler. Birileri, asla huzur yüzü görmeyelim, mutlu olmayalım, karnımız doymasın istiyor ve hiçbirimizin de buna itiraz edecek gücü yok. Öyle olunca da, sığınılacak ya da kaçılabilecek kucaklar aramaktayız her birimiz. Geçmişin film ve şarkıları da, bu işler için biçilmiş kaftan.

Ama bir tek bu değil. Keyfimiz gayet yerinde olsaydı da, bu film ve şarkılar bizi kendilerine doğru çekeceklerdi. Çünkü bu film ve şarkılar gerçekten de “hayatımızın fon müziği”. Bilerek ya da bilmeyerek, bizzat seçerek ya da tamamen tesadüfi, bu şarkıları hep ama hep dinlemişiz.

Bu nedenle de, Belkıs Özener’in albümü (“Sahibinin Sesinden”) piyasaya çıkar çıkmaz kapışılmış, dört bir yanda çalınır olmuştu. Tabir caizse, kayıp bir akrabayı ya da uzun zamandır göremediğimiz bir dostumuzu bulmuş gibiydik. O aralar yaptığımız, şarkı dinlemekten çok hasret gidermekti. Ve de bu şarkıların açtığı kapaklardan sökün eden hatıralar ile baş etmeye çalışmak. Sinemamızın isimsiz kahramanlarından Necip Sarıcı’nın büyük bir ihtimamla sakladığı bantlar esas alınarak yapılan bu albüm, başta “Gözüm Sende” ve “Boş Çerçeve” olmak üzere, hemen hemen her şarkısıyla yıllarca dinlendi.

Bütün Kabahat Bizim

Albümün gördüğü ilgi, devamının da çabuk gelmesini sağladı. “Aşkın Kanunu”, “Artık Sevmeyeceğim” ve “Yıldızların Altında” gibi çok popüler şarkıların isimlerini almış üç albüm daha yayınladı Kalan. Özener’den sonra Handan Kara, Sevim Tuna, Nesrin Sipahi, Nigar Uluerer, Behiye Aksoy, Gönül Akkor, İnci Çayırlı ve benzeri büyük sesler keşfedildi bu sefer de.

Kalan’ın yeni paketi bu dört albümü yan yana getirmekle yetinmiyor ve üstlerine bir Sadri Alışık diski de ekliyor. Sinemamızın Turist Ömer’i gayet iddiasız bir biçimde şarkı da söylemişti. “Tophane Rıhtımında”, “Turist ömer Arabistan’da” ve “Avare” dahil, bu şarkıların en popüler altı tanesinin yer aldığı bu mini albüm ve yeni kitapçık, Yeşilçam Şarkıları paketini mükemmel (hatta eksiksiz) hale getiriyor.

Sevil Neşelen Sevme Yanarsın

Nilüfer Saltık’ın “Pera Güzeli Laterna”, aslında “İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti” kapsamında planlanmış ve gerçekleşmiş bir proje. Yaşayan en mühim laterna ustası Panos Ioannidis tarafından özel olarak Selanik’ten İstanbul’a getirilmiş bir laterna (ki basın bültenlerine göre, “7 bin adet çivinin bir silindirin üzerine belli bir düzenle çakılmasıyla oluşmuş ve yapımı altı ay sürmüş” bir aletti bu) başta Tünel, Taksim ve Galata olmak üzere, belirli bir müddet şehri gezip durdu. Bu gezi sırasında da, Ioannidis’in İstanbul seferi için özel olarak seçtiği şarkılardan oluşan bir repertuvarı söyleyip durdu. Ardından da bu repertuvar, şık bir paketle evlerimizi tek tek gezer oldu…

Hem laterna hem de Yeşilçam albümleri, aslında bizi bize söylemekte, tıpkı ihtiva ettikleri şarkılar gibi. İyi ya da kötü olalım, keyfimiz yerinde olsun ya da olmasın farketmez; bırakalım bu şarkılar, dilediklerince bizi bize anlatsınlar. Nasıl sevmişiz, nerde ayrılmışız, niçin yalnız kalmışız? Bütün bu hikayeyi şarkılardan daha iyi nakledene henüz rastlanmamıştır.

Yeşilçam Şarkıları (5CD), karma, Kalan/Z Müzik

Pera Güzeli Laterna (CD/DVD/kitap), karma, Z Müzik

NAİM DİLMENER